„Przeniesienie” klubu z rejestru starosty do KRS-u - inicjatywa ustawodawcza

Dnia 21 grudnia 2017 roku, działając na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa, jako lobbysta złożyłem wniosek o podjęcie określonej inicjatywy legislacyjnej na podstawie §2. pkt 2. Zarządzenia nr 16 Ministra Sportu i Turystyki z dnia 22 lipca 2016 r. w sprawie postępowania w Ministerstwie Sportu i Turystyki z podmiotami wykonującymi działalność lobbingową

Uwagi ogólne
Zgodnie z art. 3 ust. 2 z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie, tekst jedn. Dz.U. 2017 poz. 1463 (dalej: u.s.) klub sportowy działa jako osoba prawna. Katalog form prawnych, w jakich działać może klub sportowy obejmuje spółki kapitałowe, spółdzielnie, fundacje i najbardziej popularną formę stowarzyszenia. O tym, że stowarzyszenie stanowi najpopularniejszą formę, w jakiej działają kluby sportowe decyduje w zasadniczym zakresie fakt, że w tym przypadku mamy do czynienia z prostą procedurą jego tworzenia oraz brakiem konieczności wniesienia kapitału przez założycieli.

Obok typowej formy stowarzyszenia, ustawodawca w u.s. wprowadził swoistego rodzaju hybrydę – stowarzyszenie, którego zasady funkcjonowania oraz struktura oparte są wprawdzie na prawie o stowarzyszeniach, ale zasady rejestracji są uproszczone. W tym przypadku, w miejsce rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym (dalej: KRS) występuje wpis do ewidencji prowadzonej przez starostę właściwego ze względu na siedzibę klubu (art. 4 ust. 4 w zw. z art. 4 ust. 7 u.s.). Ponadto, tego rodzaju stowarzyszenia dzielą się na dwa podtypy – uczniowskie kluby sportowe (dalej: UKS) oraz kluby sportowe inne niż uczniowskie, których statuty nie przewidują prowadzenia działalności gospodarczej.

Rejestracja klubu sportowego nie prowadzącego działalności gospodarczej budzi liczne wątpliwości praktyczne, które przedstawione zostały m.in. w uzasadnieniu do nowelizacji ustawy o sporcie (Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o sporcie, wniesiony do sejmu w dniu 19 lutego 2016 r., druk sejmowy nr 305.

1. Przede wszystkim wskazuje się na kwestię, iż o wpisie do ewidencji klubów sportowych decydują wyłącznie urzędnicy pracujący w starostwach.
2. Kolejną istotną, częstą sytuacją jest wątpliwość ze strony urzędników, czy zakres celów statutowych klubów sportowych wciąż mieści się w ramach działalności o charakterze sportowym, czy wykracza poza te cele (np. cele społeczne, kulturalne), gdzie właściwsza byłaby rejestracja w KRS.
3. Następną trudność sprawiają kwestie związane ze zmianą siedziby klubów. W niektórych starostwach urzędnicy wykluczają możliwość takiej zmiany, sugerując wykreślenie z ewidencji i rejestrację klubu sportowego na nowo w innym starostwie, właściwym dla nowej siedziby klubu. Analogiczne czynności podejmowane są także w przypadku rozpoczęcia przez klub sportowy prowadzenia działalności gospodarczej.

Ponadto należy podkreślić fakt, iż wskazane zagadnienia były już niejednokrotnie przedmiotem prac parlamentarzystów, co świadczy o realności problemów związanych z rejestracją klubów sportowych, zmianą ich siedziby, zagadnieniami dotyczącymi prowadzenia działalności gospodarczej oraz procesu ,,przejścia” klubu z ewidencji starosty do KRS-u. Coś, co w swym założeniu miało być ułatwieniem okazuje się w praktyce obciążeniem w związku z tym, że na obszarze całego kraju brak jest jednolitej praktyki w zakresie wskazanych czynności.

Mając na uwadze powyższe, uważam, że należy kolejny raz podjąć ten temat ze względu na szerokie spectrum zagadnień, które w związku z tym mogą zostać rozwiązane i przyczynić się do usprawnienia dokonywania niektórych czynności prawno-organizacyjnych związanych z działalnością klubu sportowego.

Niniejszym pismem składam zatem wniosek o podjęcie przez MSiT inicjatywy legislacyjnej w przedmiotowej sprawie.

Uzasadnienie konieczności wprowadzenia zmian legislacyjnych

I. Wpis do ewidencji klubów sportowych prowadzony przez starostę właściwego ze względu na siedzibę klubu.
O wpisie do ewidencji klubów sportowych decydują wyłącznie urzędnicy pracujący w starostwach. W zależności od starostwa – są to osoby na różnych stanowiskach, pracujące w różnych wydziałach, posiadające różne kompetencje i różną znajomość przepisów. Co jest najistotniejsze dla podmiotów rejestrowanych, pracownicy starostw często w ramach swoich obowiązków nie mają praktyki w zakresie analizy statutów. Powoduje to, że kwestionowane są np. statuty klubów sportowych mających wpisaną odpłatną działalność pożytku publicznego (utożsamianą z działalnością gospodarczą).

II. Problematyczne kwestie wynikające ze stosowania przepisów Rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki z dnia 18 października 2011 r. w sprawie ewidencji klubów sportowych (Dz.U. 2011 nr 243 poz. 1449) [dalej: Rozporządzenie].

Sposób prowadzenia ewidencji uczniowskich klubów sportowych i klubów sportowych, o których mowa w art. 4 ust. 7 u.s., oraz dane podlegające wpisowi do ewidencji określa Rozporządzenie. W Rozporządzeniu nie określono jednak kognicji organu ewidencyjnego. Ustawodawca nie określił w nim także jak ma wyglądać wniosek o wpis do ewidencji klubu i co powinien zawierać. W praktyce zatem właściwe jednostki samorządu terytorialnego określają, co taki wniosek powinien zawierać. Ponadto Rozporządzenie nie zawiera postanowień określających kompetencję organu ewidencyjnego w zakresie badania prawdziwości zgłoszonych danych. Brak tych regulacji stwarza sytuacje, w których kluby nie wiedzą, co stanowi podstawę odmowy wpisu. Jest to istotne ze względu na fakt, że w wyniku wpisu do ewidencji klub sportowy nabywa atrybut osobowości prawnej. Nie wskazano także w jakiej formie dokonywany jest wpis do ewidencji.

Kolejnym argumentem przemawiającym za dokonaniem nowelizacji przedmiotowych przepisów jest to, że w Rozporządzeniu nie został określony sposób, jak można zapoznać się z danymi zawartymi w ewidencji. Spowodowało to, że i w tym temacie w każdym starostwie opracowane zostały odrębne sposoby i zasady udostępniania ewidencji osobom trzecim. To natomiast naruszą określoną w art. 32 ust.1 Konstytucji RP zasadę równości wobec prawa i prawo do równego traktowania przez władze publiczne (E. Hadrowicz, Prawo o stowarzyszeniach. Komentarz, Warszawa 2016, s. 101-102).

III. Działalność gospodarcza klubów sportowych i ,,migracja” klubu sportowego z ewidencji starosty do KRS-u

Mając na uwadze szybko postępującą profesjonalizację i komercjalizację sportu oraz fakt, że coraz więcej przedsiębiorców rozważa kwestie wsparcia klubu sportowego, szczególnie przedsiębiorstwa tzw. lokalne w zakresie działalności UKS-ów czy klubów, które widnieją w ewidencji starosty, a które nie prowadzą działalności gospodarczej w praktyce pojawia się także problem związany z prowadzeniem działalności gospodarczej przez te kluby sportowe. Organy nadzorcze zwracają zatem uwagę, czy kluby sportowe nieprowadzące działalności gospodarczej nie są np. beneficjentami umów sponsoringowych.

Bardzo często występuje sytuacja, kiedy osoba związana z klubem sportowym zawiera z klubem umowę, której przedmiotem jest przekazanie na rzecz klubu określonej sumy pieniężnej, czy jakiś przedmiotów w zamian za umieszczenie logotypu firmy na stronie internetowej czy okolicznościowych plakatach. Dla podmiotu, który przekazuje pieniądze, zachowanie się klubu ma zazwyczaj wymiar bardziej symboliczny niż majątkowy. Jednak tego typu działania klubu (stowarzyszenia) z tytułu zawartych umów sponsorskich stanowią działalność gospodarczą.

W związku z powyższym, kluby sportowe, które wskazują (deklarują), że nie prowadzą działalności gospodarczej, poprzez zawieranie umów sponsorskich postępują wbrew przepisom prawa. W takiej sytuacji, klub (stowarzyszenie) prowadzący działalność gospodarczą podlega obowiązkowi wpisu do rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej (art. 49 Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym, Dz.U. 1997 nr 121 poz. 769 z późn. zm.). Do tego należy dodać także, że w omawianym przykładzie klub narusza postanowienia statutu (w którym w związku z rejestracją we właściwej ewidencji prowadzonej przez starostę – brak jest regulacji dotyczących prowadzenia takiej działalności).

Mając na uwadze wskazane informacje, klub sportowy albo powinien dokonać zmian statutu pod kątem możliwości prowadzenia działalności gospodarczej i dla rejestracji w KRS lub też dokonywać weryfikacji umów, które chce zawrzeć z podmiotami zainteresowanymi wsparciem klubu, tj. zamiast umów sponsoringu zawierać umowy darowizny czy też odpowiednio formułować treść umowy.

Jednak biorąc pod uwagę orzecznictwo pozyskiwanie środków finansowych przez klub sportowy (stowarzyszenie) w tym przypadku z tytułu umów sponsoringowych stanowi działalność gospodarczą. Jak wskazuje się w doktrynie nauk ekonomicznych, istnieje wiele rodzajów sponsoringu, jednak każdy z nich jest związany określoną formą świadczenia ze strony sponsorowanego, nawet tylko w sytuacji, kiedy jest nim jedynie umożliwienie sponsorowi możliwości utożsamiania się z nim, które sponsor może wykorzystać w celach komercyjnych (A. Sznajder, Marketing sportowy, Warszawa 2015 s. 234-235). Dlatego też sponsoring różni się od wszelkich innych form bezinteresownego wspierania innej osoby lub tez instytucji, co z prawnego punktu widzenia jest tożsame z umową darowizny, a w ujęciu ekonomicznym określane jest jako mecenat (por. R. Styczyński, Marketing a podatki dochodowe
i VAT. Reprezentacja, reklama, sponsoring, promocja, Wrocław 2013, s. 147 i n.).

Samo prowadzenie działalności sportowej nie jest działalnością gospodarczą, ale może się nią stać właśnie poprzez zawieranie umów sponsoringowych. Powszechną praktyką jest, że wiele stowarzyszeń świadczy określone usługi, w tym np. sprzedaje klubowe gadżety nie prowadząc przy tym działalności gospodarczej. Część z tych klubów prowadząc tego rodzaju działania nie ma świadomości, że implikuje to negatywne konsekwencje na gruncie prawa podatkowego.

W znacznej mierze podmioty te nie decydują się na prawne uregulowanie kwestii związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w związku z tym, że brak jest regulacji prawnych pozwalających na bezpośrednią ,,migrację” klubu z ewidencji starosty do KRS-u. Wprowadzenie bezpośredniego prawnego mechanizmu ,,przeniesienia” tych dwóch rodzajów klubów, o których mowa w przedmiotowym wniosku zmniejszyłoby ryzyko odpowiedzialności prawnej klubu sportowego za naruszanie przepisów prawa (naruszenie obowiązku wpisu do rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej w Krajowym Rejestrze Sądowym. Jak było wskazane wcześniej wiele klubów sportowych prowadząc w praktyce działalność gospodarczą deklaruje, że tego nie robi. Jedną z głównych przyczyn takiego stanu rzeczy jest brak przepisów i praktyki w ,,przerejestrowaniu” klubu sportowego.

Podmioty, które decydują się podjęcie działań w tym zakresie napotykają na poniższe stwierdzenia/stanowiska pracowników jednostek samorządu terytorialnego:
1. Nie wiemy. Nie było dotychczas takich przypadków.
2. Nie ma takiej możliwości. Najprościej będzie klub wykreślić z rejestru starosty (w praktyce - zlikwidować i zakończyć działalność) i wpisać na nowo do KRS.
3. Należy zarejestrować klub w KRS, jako organizację pożytku publicznego,
a dopiero później, jak już będzie tam wpisany, tylko dopisać w rejestrze działalność gospodarczą.
4. Należy złożyć stosowne dokumenty do KRS, a jednocześnie warto poinformować o tym fakcie starostę. W momencie uzyskania wpisu do KRS, na podstawie przesłanej do starosty decyzji sądu, klub zostanie z ewidencji wykreślony i od tej pory będzie widniał w rejestrze stowarzyszeń i rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym.

Najczęściej jednak występuje wariant wskazany w pkt. 2. Co on oznacza dla klubu sportowego? Brak ciągłości działalności organizacyjnej, co może mieć wpływ m.in. na możliwość ubiegania się przez te podmioty o środki publiczne (gdzie często jednym z wymogów jest np. 2 letni okres działalności).

Warto zwrócić uwagę na wskazane zagadnienia także pod kątem organu ewidencjonującego oraz nadzorującego stowarzyszenia. Może bowiem zaistnieć sytuacja, w której organ nadzoru sprawdzi, czy klub sportowy, który nie prowadzi działalności gospodarczej nie jest w praktyce beneficjentem umów sponsoringowych. Wówczas zgodnie z art. 28 ustawy Prawo o stowarzyszeniach w związku z art. 25, w razie stwierdzenia, że działalność stowarzyszenia jest niezgodna z prawem lub narusza postanowienia statutu w sprawach, o których mowa w art. 10 ust. 1, art. 10a ust. 1 i 3 i art. 10b, organ nadzorujący, w zależności od rodzaju i stopnia stwierdzonych nieprawidłowości, może wystąpić o ich usunięcie w określonym terminie, udzielić ostrzeżenia władzom stowarzyszenia lub wystąpić do sądu na podstawie art. 29. Sąd, na wniosek organu nadzorującego lub prokuratora, może natomiast udzielić upomnienia władzom stowarzyszenia, uchylić niezgodną z prawem lub statutem uchwałę stowarzyszenia lub rozwiązać stowarzyszenie, jeżeli jego działalność wykazuje rażące lub uporczywe naruszanie prawa albo postanowień statutu i nie ma warunków do przywrócenia działalności zgodnej z prawem lub statutem.

Ponadto, w przypadku figurowania podmiotu w KRS, zmiana siedziby klubu jest przejrzysta od strony formalnej. W każdym starostwie formularze rejestracyjne różnią się wizualnie, w niektórych starostwach nie występują wcale. Ewidencje prowadzone są w różny sposób, choć zakres danych reguluje rozporządzenie. W przypadku wpisu do rejestru KRS formularze są jednolite na terenie całego kraju.

Dodatkowym atutem przemawiającym za prostotą rejestracji w KRS, jest istniejąca od 2012 r. możliwość pobrania nieodpłatnego internetowego wydruku komputerowego zawierającego aktualne informacje o podmiotach wpisanych do rejestru. Wydruki te mają moc zrównaną z dokumentami wydawanymi przez Centralną Informację. Przykładowo, podczas aplikowania o środki z programu dotacji, czy przy innych sytuacjach, kiedy wymagane jest przedłożenie dokumentów rejestrowych, prostszym i dużo szybszym rozwiązaniem jest pobranie gotowego wyciągu ze strony internetowej, niż wizyta w starostwie.

IV. Kolejna inicjatywa w przedmiotowej sprawie

Kolejna próba wprowadzenia zmiany przepisów u.s. w przedmiotowym zakresie miała miejsce podczas prac nad ostatnią nowelizacją u.s. W projekcie u.s. z dnia 22 grudnia 2016 r. (wykaz prac legislacyjnych Rady Ministrów poz. UD52) uwzględnione zostały zmiany przepisów dotyczące UKS-ów oraz klubów sportowych nieprowadzących działalności gospodarczej w omawianym zakresie. W uzasadnieniu wskazano, że ,, „Przedmiotowa zmiana umożliwia dalsze działanie w/w podmiotów z zachowaniem ciągłości organizacyjnej, co może mieć wpływ m.in. na możliwość ubiegania się przez te podmioty o środki publiczne (gdzie często jednym z wymogów jest np. 3 letni okres działalności) przy jednoczesnej możliwości korzystania z uprawnień związanych z wpisem do KRS-u (np. prowadzenie działalności gospodarczej).”

W dniu 18 stycznia 2017 r. uwagi do zmian w wyżej wskazanym brzmieniu zgłosił Minister Sprawiedliwości wskazując, że proponowane przepisy budzą wątpliwości z uwagi na fakultatywność przerejestrowania klubów sportowych do Krajowego Rejestru Sądowego. W związku z powyższym Minister zaproponował rozwiązanie, zgodnie z którym klub sportowy wpisany do ewidencji, który zamierza prowadzić działalność gospodarczą, traci byt prawny po wykreśleniu z ewidencji starosty. W takim przypadku, w razie podjęcia przez klub działalności gospodarczej, powinien złożyć on wniosek o przerejestrowanie do KRS, natomiast sąd rejestrowy poinformuje właściwego starostę o dokonaniu wpisu do Rejestru celem wykreślenia go z ewidencji klubów sportowych. Za zasadne Minister uznał również wprowadzenie przepisu przesądzającego o ciągłości bytu prawnego podmiotu przerejestrowanego do KRS. Na okoliczność tę wskazało również Rządowe Centrum Legislacyjne w swojej opinii odnośnie nowelizacji art. 4 ustawy o sporcie.

16 lutego 2017 r. opublikowano projekt ustawy o sporcie przekazany do dalszych konsultacji. Z jego treści jak również pism z 15 lutego 2017 r. odnoszących się do uwag Ministra Sprawiedliwości oraz Rządowego Centrum Legislacyjnego wynikało, że wyżej wskazane sugestie zostały uwzględnione w toku prac nad nowelizacją ustawy o sporcie.

Niestety regulacje te mimo wszystko na etapie rządowych prac legislacyjnych zostały z projektu usunięte. Tego rodzaju działanie oraz brak reakcji ze strony ustawodawcy na wnioski parlamentarzystów, przedstawicieli środowiska sportowego należy uznać za niedopuszczalne wręcz deprecjonowanie tematu.

Mając na uwadze powyższe proponuję podjęcie inicjatywy legislacyjnej, której przedmiotem będzie nowelizacja u.s. W związku z tym proponuję poniższe rozwiązanie, które nawiązuje do tego, które zostało zaproponowane w czasie prac legislacyjnych nad projektem ustawy o zmianie ustawy o sporcie oraz ustawy o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944–1990 oraz treści tych dokumentów:

,,W art. 4 u.s.:
a) ust. 4 otrzymuje brzmienie:
„4. Uczniowski klub sportowy podlega wpisowi do ewidencji prowadzonej przez starostę właściwego ze względu na siedzibę klubu. W przypadku zmiany siedziby uczniowskiego klubu sportowego, która wiąże się ze zmianą właściwości starosty, właściwy miejscowo starosta dokonuje wpisu do ewidencji oraz zawiadamia właściwego starostę o dokonanym wpisie i konieczności wykreślenia uczniowskiego klubu sportowego z ewidencji. Wpisu i wykreślenia wpisu z ewidencji dokonuje się na podstawie wniosku lub zawiadomienia. Wpis, odmowa
wpisu do ewidencji i wykreślenie wpisu z ewidencji następuje w drodze decyzji.”,
b) po ust. 4 dodaje się ust. 4a i 4b w brzmieniu:
„4a. Ewidencja, o której mowa w ust. 4 zawiera:
1) datę pierwszego wpisu i datę przerejestrowania z uwagi na zmianę siedziby
klubu;
2) numer ewidencyjny;
3) imiona i nazwiska oraz daty urodzenia członków komitetu założycielskiego;
4) nazwę, siedzibę oraz adres klubu sportowego;
5) imiona, nazwiska i funkcje osób wchodzących w skład zarządu i organu
kontroli wewnętrznej;
6) informacje o statucie: datę jego uchwalenia, datę zmiany statutu;
7) sposób reprezentowania klubu sportowego, w szczególności sposób zaciągania
zobowiązań majątkowych;
8) warunki ważności uchwał władz;
9) cel działania;
10) teren działania;
11) datę wykreślenia klubu sportowego z ewidencji;
12) inne uwagi.
4b. Ewidencja jest jawna.”,
c) ust. 8 otrzymuje brzmienie:
„8. Minister właściwy do spraw kultury fizycznej określi, w drodze rozporządzenia, sposób prowadzenia ewidencji uczniowskich klubów sportowych i klubów sportowych, o których mowa w ust. 7, biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia jednolitego sposobu prowadzenia ewidencji.”,
d) po ust 8 dodaje się ust. 9–12 w brzmieniu:
„9. Uczniowskie kluby sportowe oraz kluby sportowe, o których mowa w ust. 7, zamierzające prowadzić działalność gospodarczą i po odpowiedniej zmianie statutu, mogą dokonać wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego. Jednocześnie właściwy starosta z urzędu wykreśla uczniowski klub sportowy lub klub sportowy, o którym mowa w ust. 7 , z ewidencji o której mowa w ust.4 po otrzymaniu od sądu rejestrowego odpis postanowienia o wpisie do Krajowego Rejestru Sądowego.
10. Zmiana statutu o której mowa w ust. 9 nie wymaga zatwierdzenia przez starostę.
11. Sąd rejestrowy przesyła niezwłocznie właściwemu staroście odpis postanowienia o wpisie do Krajowego Rejestru Sądowego uczniowskiego klubu sportowego lub klubu sportowego, o którym mowa w ust. 7.
12. Z chwilą dokonania wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego uczniowskie kluby sportowe oraz kluby sportowe, o których mowa w ust. 7, zachowują wszystkie prawa i obowiązki.”

Mając powyższe na uwadze, wnoszę jak na wstępie.

Mec. Tomasz Dauerman

TAK NIE

Moja inicjatywa

Zapraszam do zapoznania się z proponowaną przeze mnie inicjatywą. Wyraź swoją opinię na jej temat głosując „za” lub „przeciw”. Każdy głos ma znaczenie.

„Przeniesienie” klubu z rejestru starosty do KRS-u - inicjatywa ustawodawcza

Dnia 21 grudnia 2017 roku, działając na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa, jako lobbysta złożyłem wniosek o podjęcie określonej… więcej »

TAK NIE

Badania lekarskie sportowców "do uzdrowienia" - inicjatywa ustawodawcza

W dniu 5 grudnia 2017 roku, działając na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Kancelaria Radcy Prawnego Tomasz Dauerman została wpisana do… więcej »

TAK NIE

Obozy szkoleniowo-sportowe - inicjatywa ustawodawcza

W dniu 22 września, działając na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o  działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa skierowaliśmy wniosek w trybie par. 2 pkt 2. Zarządzenia nr 16… więcej »

TAK NIE