„Przeniesienie” klubu z rejestru starosty do KRS-u

W dniu 5 grudnia 2017 roku, działając na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Kancelaria Radcy Prawnego Tomasz Dauerman została wpisana do rejestru podmiotów wykonujących zawodową działalność lobbingową pod nr 00294), reprezentując 8 związków sportowych i klub sportowy kieruję wniosek o podjęcie inicjatywy legislacyjnej w trybie §2. pkt 2. Zarządzenia nr 16 Ministra Sportu i Turystyki z dnia 22 lipca 2016 r. w sprawie postępowania w Ministerstwie Sportu i Turystyki z podmiotami wykonującymi działalność lobbingową.

Uwagi ogólne

Na podstawie art. 37 ust. 2 Ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie [dalej: u. s.], który stanowi, że:
Art. 37. 1. Zawodnik uczestniczący we współzawodnictwie sportowym organizowanym przez polski związek sportowy jest obowiązany do uzyskania orzeczenia lekarskiego o stanie zdrowia umożliwiającym bezpieczne uczestnictwo w tym współzawodnictwie.
2. Minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw kultury fizycznej określi, w drodze rozporządzenia, kwalifikacje lekarzy uprawnionych do wydawania orzeczeń lekarskich, o których mowa w ust. 1, a także zakres i częstotliwość wymaganych badań lekarskich, uwzględniając specyfikę współzawodnictwa sportowego,
wydane zostało rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 lipca 2016 r. w sprawie kwalifikacji lekarzy uprawnionych do wydawania zawodnikom orzeczeń lekarskich o stanie zdrowia oraz zakresu i częstotliwości wymaganych badań lekarskich niezbędnych do uzyskania tych orzeczeń (Dz. U. 2016 poz. 1172) [dalej: Rozporządzenie], które weszło w życie w dniu 8.09.2016 r.

Zgodnie z tym aktem wykonawczym, zawodnik uczestniczący we współzawodnictwie sportowym organizowanym przez polski związek sportowy podlega ogólnym badaniom lekarskim oraz badaniom specjalistycznym i diagnostycznym w zakresie niezbędnym do wydania orzeczenia lekarskiego o stanie zdrowia umożliwiającym bezpieczne uczestnictwo we współzawodnictwie sportowym, w szczególności uczestnictwo w treningach lub zawodach sportowych.

Obowiązek uzyskania stosownego orzeczenia lekarskiego o stanie zdrowia umożliwiającym bezpieczne uczestnictwo we współzawodnictwie sportowym spoczywa na zainteresowanym zawodniku. W celu uzyskania tego zaświadczenia zawodnik musi poddać się wymaganym badaniom lekarskim, uwzględniającym specyfikę współzawodnictwa w danym sporcie, a także przeprowadzanym przez lekarzy posiadających odpowiednie kwalifikacje, określone w Rozporządzeniu.
Spełnienie ustawowego wymogu uzyskania orzeczenia lekarskiego ma zagwarantować, że stan zdrowia zawodnika jest wystarczający dla zapewnienia bezpiecznego udziału we współzawodnictwie sportowym - udziału bezpiecznego zarówno dla samego zawodnika, jak i innych osób.

W praktyce jednak, to, co w swoim założeniu ma służyć zdrowiu, bezpieczeństwu zawodników i rozwojowi współzawodnictwa sportowego w Polsce powoduje niemałe problemy. Zawężenie przez ustawodawcę specjalizacji lekarskich, które uprawniają do wydawania zawodnikom orzeczeń lekarskich o stanie zdrowia, tylko do lekarzy specjalistów w dziedzinie medycyny sportowej, a w odniesieniu do zawodników niepełnosprawnych - lekarzy specjalistów w dziedzinie rehabilitacji medycznej czy też w odniesieniu do określonej kategorii wiekowej zawodników - lekarzy posiadających certyfikat ukończenia kursu wprowadzającego do specjalizacji w dziedzinie medycyny sportowej, spowodowało, że pacjenci mają utrudniony dostęp do specjalistów, nie mogą wykonać we wskazanych w Rozporządzeniu badań czy uzyskać w odpowiednim czasie wymaganego przepisami prawa zaświadczenia.

Tego rodzaju stan faktyczny sprawia, że nie ma fizycznej możliwości, aby niewielka liczba lekarzy o specjalizacji wskazanej w Rozporządzeniu przebadała tak znaczną liczbę sportowców, szczególnie jeżeli weźmiemy pod uwagę to, że w niektórych dyscyplinach sportu takie badania należy wykonać dwa razy w roku. Ponadto, w niektórych placówkach służby zdrowia brak jest lekarzy o specjalizacjach wskazanych w tym Rozporządzeniu. Generuje to zatem dodatkowe utrudnienia i koszty po stronie zawodników oraz ich rodziców czy opiekunów prawnych, którzy muszą udać się do specjalisty w miejscowościach poza miejscem zamieszkania czy skorzystać z usług prywatnych gabinetów lekarskich.

Uważamy zatem za zasadne, aby dokonać rozszerzenia katalogu lekarzy uprawnionych do wydawania zawodnikom orzeczeń lekarskich o  Lekarzy Podstawowej Opieki Zdrowotnej (dalej: POZ) oraz lekarzy specjalistów w dziedzinie medycyna pracy.
Niniejszym pismem składam wniosek o podjęcie przez MSiT inicjatywy legislacyjnej w przedmiotowej sprawie.

Uzasadnienie konieczności wprowadzenia zmian legislacyjnych
Zaświadczenie lekarskie jest podstawowym dokumentem medycznym stwierdzającym stan zdrowia człowieka w zdrowiu lub chorobie. Bezspornym jest fakt, by orzeczenie o braku przeciwskazań (poprzedzone badaniami specjalistycznymi i diagnostycznymi) do uprawiania określonej dyscypliny sportu wydawał lekarz, który uzyskał specjalizację pozwalająca mu na dokonanie odpowiedniej diagnostyki, oceny stanu zdrowia zawodnika w odniesieniu do uprawianej dyscypliny sportu. Nie ulega więc wątpliwości, że tego rodzaju specjalizacją jest przede wszystkim medycyna sportowa.

I. Medycyna sportowa
Medycyna sportowa nazywana również medycyną aktywności fizycznej jest interdyscyplinarną dziedziną wiedzy lekarskiej wykorzystująca osiągnięcia w biologii, fizjologii wysiłku, biochemii, higienie, żywieniu, teorii treningu sportowego oraz dyscyplin klinicznych, szczególnie chirurgii ogólnej, ortopedii i traumatologii narządu ruchu, pediatrii, chorób wewnętrznych, kardiologii. Jej głównym zadaniem jest sprawowanie opieki i nadzoru medycznego nad osobami aktywnymi fizycznie. (Program w specjalizacji w medycynie sportowej).
Brakuje jednak specjalistów z medycyny sportowej i biorąc pod uwagę liczbę miejsc specjalizacyjnych to długo ich nie będzie w ilości wystarczającej. Równocześnie jednak wzrasta liczba klubów sportowych uczestniczących we współzawodnictwie sportowym oraz liczba osób uprawiających sport. Przybywa więc zawodników, którzy podlegają obowiązkowi wynikającemu z Rozporządzenia.
Do lekarzy specjalistów z medycyny sportowej na wizytę oczekuje się wielokrotnie kilka miesięcy. Z kolei wiele placówek medycznych, które mimo że świadczą usługi z zakresu medycyny sportowej to jednak nie przyjmują więcej pacjentów niż ponad ustalony z NFZ limit przyjęć pacjentów.
Rodzice często podkreślają, że wykonanie wszystkich specjalistycznych badań w terminie (w ramach bezpłatnego dostępu do opieki medycznej) jest niemożliwe, a to skutkuje brakiem możliwości udziału danej osoby we współzawodnictwie sportowym.
Ponadto, co już było sygnalizowane na wstępie w niektórych placówkach służby zdrowia brak jest lekarzy o specjalizacjach wskazanych w tym Rozporządzeniu. Bez karty zdrowia, zaświadczenia, dana osoba nie może brać udziału w profesjonalnych treningach i zawodach. Rodzice czy zawodnicy płacą więc za prywatne wizyty, do których nierzadko ze względu na miejsce zamieszkania należy doliczyć koszt badań i wyjazdów do innych miast. Komplet takich specjalistycznych badań to koszt nawet kilkuset złotych. Sytuacja finansowa zawodników, czy też rodziców zawodników w znacznej liczbie przypadków nie pozwala na pokrycie kosztów z tym związanych.
W ostatecznym rozrachunku traci zatem zawodnik oraz klub sportowy. Tego rodzaju sytuacje powodują także występowanie zniechęcenia, co do uczestniczenia we współzawodnictwie sportowym.
Zgodnie z danymi przedstawionymi przez Naczelną Izbę Lekarską , liczba lekarzy wykonujących zawód na dzień 29.09.2017 r. wynosiła 135 688 (Zestawienie liczbowe lekarzy i lekarzy dentystów wg przynależności do okręgowej izby lekarskiej i tytułu zawodowego).
Według zestawienia liczbowego lekarzy i lekarzy dentystów wg dziedziny i stopnia specjalizacji z uwzględnieniem podziału na lekarzy wykonujących i niewykonujących zawodu - stan na 30.09.2017, liczba lekarzy wykonujących zawód w poniższych specjalizacjach przedstawia się w sposób następujący:
- dziedzina specjalizacji: medycyna sportowa - 274,
- dziedzina specjalizacji: medycyna rodzinna – 11 101,
- dziedzina specjalizacji: medycyna pracy – 3 383.

Natomiast pismem otrzymanym przez Pana Andrzeja Padewskiego (Prezes Dolnośląskiego Związku Piłki Nożnej) od Dyrektora Departamentu Matki i Dziecka w dniu 31.07.2015 r. (sygn. MD-P.632.8.2015) Ministerstwo Zdrowia poinformowało, że aktualny certyfikat ukończenia kursu wprowadzającego do specjalizacji w dziedzinie medycyny sportowej, uprawniający do wydawania orzeczeń dzieciom i młodzieży do ukończenia 21. roku życia oraz zawodników pomiędzy 21. a 23. rokiem życia posiada 443 lekarzy.

Przedstawione dane ilustrują dysproporcje, jakie zachodzą w zakresie możliwości uzyskania specjalizacji w dziedzinie: medycyna sportowa na tle innych specjalizacji lekarskich, które w naszej opinii ze względu na zakres czynności oraz dostępność dla pacjentów powinny zostać uwzględnione przy nowelizacji Rozporządzenia.
Dodatkowo należy wskazać, zgodnie z informacją GUS z 2016 r. opublikowaną w lipcu 2017 r. (Kultura Fizyczna w Polsce w 2016 r.):
W 2016 r. w Polsce działało 14 858 klubów sportowych. W stosunku do 2014 r. odnotowaliśmy wzrost o 6,1 %”. […]. W 2016 r. kluby sportowe liczyły ponad 1 019,6 tys. członków, a ćwiczyło w nich ponad 1 030,2 tys. osób (wzrost o 12,1% w stosunku do 2014 r.). […].Wskaźnik liczby ćwiczących na 1000 ludności Polski wzrósł w 2016 r. w stosunku do 2014 r. i wyniósł 27 (w 2014 r. – 24).
Zgodnie z danymi z Małego Rocznika Statystycznego Polski z 2017 r. opublikowanym przez GUS, ogółem liczba ćwiczących na przestrzeni ostatnich 10 lat przedstawia się następująco:
-2006 r.: 907866,
-2010 r.: 860954,
-2014 r.: 919256,
-2016 r.: 1030204.

Z przedstawionych danych jasno wynika, że zdecydowanie rośnie liczba osób ćwiczących. Natomiast specjalistów medycyny sportowej jest niewielu. Sytuację komplikuje także fakt, że część lekarzy, którzy zrobili tę specjalizację odeszła od jej praktykowania, czy też zajmują się nią okazjonalnie. Jest to bowiem szczegółowa specjalizacja lekarska. W związku z tym, jest specjalizacją lekarską, którą może uzyskać lekarz uprzednio posiadający specjalizację II stopnia lub tytuł specjalisty z zakresu chorób, pediatrii, chirurgii ogólnej, chirurgii dziecięcej, ortopedii z traumatologią, medycyny rodzinnej, medycyny ogólnej lub rehabilitacji medycznej. Zatem wielu lekarzy z powodu dużej liczby zajęć i obowiązków nie jest w stanie rozpocząć kolejnej, trwającej kilka lat specjalizacji (wielu lekarzy ma ich już po 2-3).

II. Medycyna pracy
Medycyna pracy – teoretyczna i praktyczna dziedzina medycyny, której przedmiotem jest badanie wpływu środowiska pracy i sposobów wykonywania pracy na stan zdrowia pracujących, oraz minimalizowanie negatywnych skutków zdrowotnych pracy poprzez odpowiednią profilaktykę.
Służba medycyny pracy sprawdza, czy w środowisku pracy występują czynniki, które mają negatywny wpływ na zdrowie zatrudnionych. Zajmuje się również oceną ryzyka zawodowego w miejscu zatrudnienia oraz udziela porad dotyczących organizacji, ergonomii, fizjologii i psychologii pracy. Ponadto do zadań służby medycyny pracy należy wykonywanie badań wstępnych, okresowych i kontrolnych. Ocenia ona również czy stan zdrowia pracownika pozwala mu pracować w danym miejscu pracy. Dodatkowo wykonuje szczepienia ochronne, niezbędne dla wykonywania pracy, a także monitoruje stan zdrowia osób zaliczanych do grup szczególnego ryzyka, takich jak: młodociani, niepełnosprawni czy kobiety w ciąży.
Z raportu GUS opublikowanego w marcu 2017 roku wynika, że w 2015 r. w Polsce zarejestrowanych było 6084 jednostek podstawowych służby medycyny pracy, w tym: przedsiębiorstw podmiotu leczniczego – 2786, indywidualnych praktyk lekarskich – 2666, sp-zoz – 605 oraz grupowych praktyk lekarskich – 27. Po raz kolejny zmniejszyła się liczba jednostek podstawowych; w stosunku do 2014 r. spadek ten wyniósł 2,8%.
W Polsce prowadzi działalność 20 wojewódzkich ośrodków medycyny pracy. Zgodnie z art. 15 Ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. 2014, poz. 1184 z późn. zm.) w każdym z województw musi funkcjonować jeden ośrodek rangi wojewódzkiej, posiadając lub nie swoje oddziały terenowe. Są jednak województwa, które utrzymują więcej niż jeden ośrodek. Dotyczy to trzech województw: lubuskiego, zachodniopomorskiego (w każdym z tych województw prowadzą działalność dwa ośrodki ) oraz kujawsko-pomorskiego, w którym funkcjonują aż trzy ośrodki szczebla wojewódzkiego (Zdrowie i ochrona zdrowia w 2015 r., GUS, s. 149-150).
Jak wynika z przedstawionych danych statystycznych, zakresu świadczeń medycyny pracy, liczby lekarzy posiadających specjalizację w dziedzinie medycyna pracy oraz dostępności w zakresie świadczonych usług rozszerzenie katalogu specjalizacji lekarskich określonych w Rozporządzeniu o lekarzy specjalistów w dziedzinie medycyna pracy w znacznej mierze ułatwiłoby dostęp do specjalistycznych świadczeń lekarskich oraz badań. Ponadto, wiedza i doświadczenie lekarzy specjalistów
w dziedzinie medycyna pracy pozwala na dokonywanie diagnostyki w zakresie oceny stanu zdrowia pacjenta w kontekście podejmowanej przez niego określonej aktywności fizycznej w danej dyscyplinie sportu z uwzględnieniem ewentualnego ryzyka dla stanu zdrowia zawodnika.

III. Lekarz podstawowej opieki zdrowotnej (dalej: POZ)
Lekarz podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) wybrany przez świadczeniobiorcę planuje i realizuje kompleksową opiekę lekarską nad osobą objętą opieką medyczną, rodziną i społecznością w środowisku zamieszkania warunkach ambulatoryjnych i domowych. Podstawą prawną poniższych świadczeń stanowi Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej (Dz. U. 2016, poz. 86).
Do zasadniczych obowiązków POZ należą m.in.:
1. W zakresie działań mających na celu utrzymanie zdrowia lekarz POZ:
a) prowadzi edukację zdrowotną pacjenta i członków jego rodziny;
b) prowadzi systematyczną i okresową ocenę stanu zdrowia pacjentów zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami;
c) uczestniczy w realizacji programów promocji zdrowia;
d) inicjuje działania na rzecz zachowania zdrowia w społeczności lokalnej;
e) orzeka o zdolności do pracy i nauki zgodnie z odrębnymi regulacjami;
f) opiniuje i zaświadcza o stanie Zdrowia.

2. W zakresie działań mających na celu profilaktykę chorób lekarz POZ:
a) identyfikuje czynniki ryzyka oraz zagrożenia zdrowotne pacjentów;
b) podejmuje działania ukierunkowane na ich ograniczenie lub eliminację;
c) koordynuje wykonanie i dokonuje kwalifikacji do obowiązkowych i zalecanych szczepień ochronnych podopiecznych, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami;
d) uczestniczy w realizacji programów profilaktycznych;
e) współpracuje z służbami sanitarno-epidemiologicznymi celem uniknięcia lub zmniejszenia zagrożenia epidemią.

3. W zakresie działań mających na celu rozpoznanie chorób lekarz POZ:
a) planuje i koordynuje postępowanie diagnostyczne, stosownie do problemu pacjenta;
b) informuje pacjenta o możliwościach postępowania diagnostycznego w odniesieniu do jego problemu oraz wskazuje struktury systemu ochrony zdrowia właściwe do jego przeprowadzenia;
c) przeprowadza badanie podmiotowe pacjenta zgodnie z zasadami sztuki lekarskiej, z uwzględnieniem budowanej na przestrzeni czasu wiedzy o środowiskowym i rodzinnym kontekście problemów pacjenta;
d) przeprowadza badanie przedmiotowe z wykorzystaniem technik dostępnych w warunkach podstawowej opieki zdrowotnej;
e) wykonuje lub zleca wykonanie badań dodatkowych, a w szczególności laboratoryjnych i obrazowych, określonych odrębnymi przepisami;
f) kieruje pacjenta na konsultacje specjalistyczną celem prowadzenia dalszej specjalistycznej diagnostyki;
g) kieruje pacjenta do jednostek lecznictwa zamkniętego celem prowadzenia dalszej specjalistycznej diagnostyki;
h) dokonuje analizy wyników badań i konsultacji wykonanych w innych strukturach systemu ochrony zdrowia.
Jak wynika z przedstawionych uprawnień oraz obowiązków POZ jest to lekarz, który posiada kompleksową wiedzę na temat pacjenta od jego wczesnego wieku. Co do zasady są to lekarze specjaliści w dziedzinie medycyna rodzinna. Zatem nikt nie będzie miał lepszej wiedzy na temat ewentualnych schorzeń zawodnika, zagrożeń dla jego kondycji psycho-fizycznej związanej z uprawianiem danej dyscypliny sportu niż właśnie POZ. Jak najbardziej zasadnym jest więc włączenie POZ do katalogu lekarzy uprawnionych do orzekania o stanie zdrowia zawodnika.

IV. Propozycja zmian legislacyjnych
Ustawodawca mając na uwadze przedstawione w niniejszym wniosku dane statystyczne oraz opis stanu faktycznego powinien dokonać zmian w zakresie przedmiotowego rozporządzenia poprzez rozszerzenie katalogu lekarzy specjalistów uprawnionych do wydawania zawodnikom orzeczeń lekarskich o ostanie zdrowia.
Obie wskazane przez nas specjalizacje lekarskie podobnie jak medycyna sportowa noszą w sobie znamiona profilaktyki. Nadanie uprawnień do orzekania o stanie zdrowia dodatkowo lekarzom POZ i lekarzom medycyny pracy da możliwość efektywnej opieki lekarskiej nad polskimi zawodnikami. Proponowane przeze nas zmiany podyktowane są potrzebą szczególnej ochrony zdrowia zawodników i zapewnienia im bezpłatnego dostępu do badań. Zmiany mają na celu stymulowanie rozwoju sportu, ułatwienia dostępu do współzawodnictwa sportowego i realizacji zasad konstytucyjnych. Zgodnie bowiem z art. 68 ust. 5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ,,Władze publiczne popierają rozwój kultury fizycznej zwłaszcza wśród dzieci i młodzieży”. Zatem na władze publiczne został nałożony konstytucyjny nakaz wspierania kultury fizycznej, szczególnie wśród dzieci i młodzieży, gdyż jest on dobrem publicznym o dużym znaczeniu społecznym.
Uważamy, że tego rodzaju bariery prawno-organizacyjne dla rozwoju sportu należy zastępować rozwiązaniami, które w sposób optymalny zapewnią rozwój współzawodnictwa sportowego i umożliwią zwiększenie dostępności do udziału w nim. To z kolei wpisuje się w cele i zadania określone w Programie Rozwoju Sportu do roku 2020.

Jako lobbysta proponuję zatem następujące rozwiązanie:
Dotychczasowy §2 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z  dnia 22 lipca 2016 r. w sprawie kwalifikacji lekarzy uprawnionych do wydawania zawodnikom orzeczeń lekarskich o stanie zdrowia oraz zakresu i częstotliwości wymaganych badań lekarskich niezbędnych do uzyskania tych orzeczeń, który stanowi, że:
,,1. Orzeczenie wydaje lekarz specjalista w dziedzinie medycyny sportowej, a w odniesieniu do zawodników niepełnosprawnych orzeczenie może wydać także lekarz specjalista w dziedzinie rehabilitacji medycznej.
2. W odniesieniu do dzieci i młodzieży do ukończenia 21. roku życia oraz zawodników pomiędzy 21. a 23. rokiem życia orzeczenie może wydać lekarz posiadający certyfikat ukończenia kursu wprowadzającego do specjalizacji w dziedzinie medycyny sportowej”.,

znowelizować w brzmieniu:
,,1. Orzeczenie wydaje lekarz specjalista w dziedzinie medycyny sportowej, lekarz specjalista w dziedzinie medycyny pracy, a w odniesieniu do zawodników niepełnosprawnych orzeczenie może wydać także lekarz specjalista w dziedzinie rehabilitacji medycznej.
2. W odniesieniu do dzieci i młodzieży do ukończenia 21. roku życia oraz zawodników pomiędzy 21. a 23. rokiem życia orzeczenie może wydać lekarz POZ, lekarz specjalista w dziedzinie medycyny pracy lub lekarz posiadający certyfikat ukończenia kursu wprowadzającego do specjalizacji w dziedzinie medycyny sportowej”.

Mając powyższe na uwadze, wnoszę jak na wstępie.

Mec. Tomasz Dauerman

TAK NIE

Moja inicjatywa

Zapraszam do zapoznania się z proponowaną przeze mnie inicjatywą. Wyraź swoją opinię na jej temat głosując „za” lub „przeciw”. Każdy głos ma znaczenie.

„Przeniesienie” klubu z rejestru starosty do KRS-u

W dniu 5 grudnia 2017 roku, działając na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Kancelaria Radcy Prawnego Tomasz Dauerman została wpisana do… więcej »

TAK NIE

Obozy szkoleniowo-sportowe - inicjatywa ustawodawcza

W dniu 22 września, działając na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o  działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa skierowaliśmy wniosek w trybie par. 2 pkt 2. Zarządzenia nr 16… więcej »

TAK NIE